Pensioen

Het pensioen is een zorgvuldig (soms gezamenlijke) opgebouwde uitkering waar u niet graag iets van misloopt. Het is daarom verstandig om al vóór een mogelijke echtscheiding uw pensioen- en inkomenssituatie te laten analyseren door een financieel adviseur.

Uit onderzoek blijkt dat de verdeling van het pensioen vaak vergeten wordt bij een echtscheiding, hierdoor komen vooral vrouwen, die zelf weinig of geen pensioen hebben opgebouwd er vaak slecht van af. Van belang is dus om ook de verdeling van het pensioen mee nemen bij een echtscheiding

Ook als u gescheiden bent, heeft u (zonder dat er een rechter aan te pas komt) recht op een deel van het pensioen van uw ex-partner. Dit staat in de Wet pensioenverevening. U krijgt, tenzij iets anders afgesproken in de huwelijkse voorwaarden of in een scheidingsconvenant, de helft van het pensioen dat uw partner tijdens uw beider huwelijk heeft opgebouwd.

Criteria

U dient wel te voldoen aan de volgende criteria:

• het huwelijk moet minimaal achttien jaar hebben geduurd;
• tijdens het huwelijk was er tenminste één kind jonger dan eenentwintig van (één van beide) echtgenoten;
• er is geen compensatie verleend (in huwelijkse voorwaarden, echtscheidingsconvenant, echtscheidingsvonnis of boedelverdeling) voor het ontbreken van een pensioenopbouw;
• de scheiding moet voor 1 mei 1997 aan het pensioenfonds zijn gemeld.

Wetgeving van 1981 tot nu

Bent u in het verleden gescheiden dan kan het zijn dat het pensioen (voor een deel) is verdeeld. Hoe de pensioenaanspraken zijn verdeeld is mede afhankelijk van de wetgeving die ten tijde van de echtscheidingsdatum gold. U kunt hierin 3 perioden onderscheiden:

1. Een scheiding voor 27 november 1981: bij scheidingen voor deze datum was het slechts onder bepaalde voorwaarden mogelijk om pensioenaanspraken te verdelen (maximaal 25%).
2. Een scheiding tussen 27 november 1981 en 1 mei 1995: bij scheidingen die tussen deze data vallen, behoorden de opgebouwde pensioenaanspraken volgens de wet tot de te verdelen boedel en moesten ze dienstovereenkomstig verdeeld worden. Hier geldt wel: tenzij u andere afspraken heeft gemaakt (bijvoorbeeld onder huwelijkse voorwaarden).
3. Scheidingen vanaf 1 mei 1995: Vanaf deze datum wordt het ouderdomspensioen voor de helft verdeeld, ongeacht het van toepassing zijnde huwelijksregime. Ook hier geldt: tenzij u andere afspraken gemaakt heeft.

In alle drie de gevallen geldt dat als het pensioen tijdens de scheiding toen is verdeeld u destijds bericht moet hebben gehad van uw (toenmalige) pensioenuitvoerder.

Uitbetaling van het pensioen

Wanneer de scheiding binnen twee jaar gemeld is aan de verzekering wordt het pensioen rechtstreeks uitbetaald aan de ex-partner. Is het niet op tijd gemeld dan blijft het recht op pensioen bestaan, maar moet u het zelf opeisen bij uw ex-partner.

Scheiden van tafel en bed en pensioenfondsen

Scheiden van tafel en bed komt weinig voor in Nederland. De wet is ooit gemaakt en bedoeld voor mensen die om religieuze of emotionele redenen geen definitieve scheiding wensten maar niet langer wilden samenwonen. Bij een scheiding van tafel en bed blijft het huwelijk dus officieel bestaan maar de echtgenoten hoeven niet meer samen te wonen en wordt een eventuele gemeenschap van goederen verdeeld en opgeheven. Een nadeel van een scheiding van tafel en bed is dat pensioenfondsen een scheiding van tafel en bed zien als een echte scheiding. Als een pensioendeelnemer overlijdt, wordt het nabestaandenpensioen alleen aan de ex-partner toegekend als er sprake is van echtscheiding of ontbinding na scheiding van tafel en bed. Nabestaandenpensioen wordt dus niet aan de ex-partner toegekend als sprake is van een bestaande scheiding van tafel en bed.